„Po tych słowach wszyscy się zgodzili, żeby nie robić na tym zebraniu wielkiej pijatyki, ale tak sobie pić, aby było przyjemnie.
— Otóż wobec tego — powiedział Eryksimachos — żeśmy uchwalili pić, ile kto zechce, a przymusu żadnego nie będzie, wnoszę, żeby sobie precz poszła flecistka, która dopiero co Weszła; niech sobie samej gra, jeżeli ma ochotę, albo niewiastom, tam, w dalszych pokojach, a my się dziś zabawimy rozmową"
Platoński dialog Uczta w swej dalszej, zasadniczej części poświęcony jest kwestiom filozoficznym, a jednak z tego krótkiego wstępu można się zorientować, jakie bywały uczty, których Platon nie opisuje. Gdyby fietnistce nie kazano iść precz, a jeszcze wezwano jedną lub więcej, sympozjon przerodziłby się w rozrywkowe variete do którego zapewne dołączyliby ciekawscy, gotowi do usług kuglarze, tancerki. Kto wie, czy poprzedniego dnia tak właśnie nie wyglądał sympozjon w domu Agatona. Na tego rodzaju rozbrykanych ucztach żartowano, nieraz zapewne w sposób niewybredny, rubaszny, do
Platon, Uczta, op. cit., IV AE, V A.
sądny, spoglądano ku fletnistkomi tancerkom i mimo że u Agatona mało prawdopodobne było, aby zabawa przekroczyła ramy przyzwoitości — to w innym składzie, w bardziej prostackim towarzystwie padały chyba pomysły, aby kontynuować zabawę już poza miejscem sympozjonu, w otoczeniu przystosowanym do wszelkiego rodzaju uciech. Warto jednak pamiętać, że obecne w sali biesiadnej fietnisiki i tancerki, będące dla uczestników pokusą, zostały tam wpuszczone mimo wszystko z pobudek religijnych, ich gra była przede wszystkim elementem rytualnej obrzędowości, przynajmniej zanim biesiadnicy zbytnio się rozochocili. Łyk czystego wina na cześć Dionizosa, obmywanie rąk przed ulaniem na ziemię ofiarnych kropel wina, śpiewy na cześć bogów i herosów, wreszcie obrzędowe w swej istocie granie na fletach — oto religijne elementy i akcesoria występujące w zabawie polegającej na piciu wina. Taki bowiem był starożytny świat. Podstawowe czynności fizjologiczne były przez człowieka przeżywane jako sakrament łączący go z bóstwem, z sacrum. Sympozjon, zbiorowe picie wina — ta uczta w swej najgłębszej warstwie była święta.“(12)